Rubrieken

Open been

Categorie: Open been
Rubriek: Gecompliceerde wonden Toon intro
Gemaakt door: Redactie Saffier

Soms kan een klein wondje groter worden aan de onderkant van uw enkel of been. U vraagt zich misschien af wat is er aan de hand?
Acuut of gecompliceerdHet verschil tussen een schaafwond en een open wondNormaal moet een wondje toch binnen 2-3 weken over gaan? Mocht het niet het geval zijn dan moet u naar de huisarts gaan. Gaat het wondje niet dicht na drie weken dan noemen wondprofessionals dat een open wond of een gecompliceerde wond, omdat deze moeilijk is te genezen.  De medische term hiervoor is ‘ulcus cruris’. Voor de 3 weken noemen zij het een acute wond.

Als de wond groter is geworden zie je dat de wond, geel, bruin en soms zwarte kleuren heeft en dat de wondranden zeer onregelmatig zijn.
Het bruin en geel duidt vaak op vuil in de wond en zwart betekent dat het ernstiger is want dan is de huid dood geworden. Een dergelijke wond is meestal niet pijnlijk en hij kan ook soms een onaangename geur afgeven. Hieronder ziet u het verschil met een schaafwond en een open been wond.

Bloedstroom
Hoe stelt de arts of verpleegkundige vast dat u een open been heeft?
Dat is mogelijk door het Doppler apparaat. Ze kunnen daarmee de bloedstroom hoorbaar maken en daarmee de stroomrichting in de aderen vast stellen. Het principe berust op geluidsgolven, die door de bloedstroom in het been worden teruggekaatst. Aan de geluidsgolven kan vastgesteld worden of er sprake is van verstoppingen en of de bloedstroom op een goede manier plaats vindt. In ziekenhuizen is nog een Duplex onderzoek mogelijk waarmee ook nog echografische beelden gemaakt kunnen worden. Kijk op de site van uw ziekenhuis. Daar geven ze vaak aan hoe en wat u moet doen als u daar in aanmerking komt, zodat u goed bent voorbereid wat er met u gaat gebeuren.

Wondgenezing
Wil een wond weer gaan genezen, dan zal de wond eerst schoon gemaakt moeten worden (medische term: debridement, betekent het reinigen van de wond) en daar heeft de wondprofessional verschillende methoden voor. Als dat gedaan moet worden vraag aan de wondprofessional hoe ze dat gaan doen. Zij leggen u het graag uit want ze hebben daar meer mogelijkheden voor.

kleppenDe wond hoort eigenlijk, als deze gezond is, een mooie rode kleur te hebben alleen dan is de kans groot dan de wond gaat sluiten en kunnen de wondranden weer naar elkaar toe groeien. Toch kan het gebeuren dat de wond niet gaat sluiten. Er kan meer aan de hand zijn met u. U kunt diabetespatiënt zijn of vaatproblemen hebben in de benen. Maar ook slechte voeding of andere oorzaken kunnen zorgen dat een wond niet dicht gaat.

De meest voorkomende oorzaak van een open been is een stoornis in de bloedsomloop. Bijvoorbeeld een vernauwing van de slagaderen, waardoor er onvoldoende zuurstof en voedingsstoffen in de weefsels komen en deze niet meer goed functioneren. Ook kan het zijn dat het bloed niet goed wordt afgevoerd in de aderen waardoor er een opeenhoping kan ontstaan.

Het bloed in de benen moet doordat we als mens staan naar boven worden gepompt. In de aderen zitten kleppen die het terugstromen van het bloed tegenhouden. Soms sluiten die kleppen niet goed af en stroomt het bloed de verkeerde kant op, dus terug. Daardoor loopt de druk in de aderen en de kleine haarvaartjes op en komt het bloed stil te staan in de aderen. De huid wordt daardoor beschadigd en dan kan er een open been ontstaan. Als kleppen niet meer goed functioneren kunnen deze niet worden hersteld. De medisch term daarvoor is insufficiëntie.
Om dit alles te voorkomen is het verstandig is om zoveel mogelijk te lopen. De spieren van de kuit zorgen voor een pompfunctie en goede bloeddoorvoer. Zitten of staan is natuurlijk weer slecht voor de bloeddoorvoer in de aderen.

hyper pigmentatiehemosiderine pigmentatiesMeerdere problemen
Er kunnen ook nog andere problemen ontstaan. Vochtophoging (pitting oedeem) en daardoor kunnen aderen en spataderen in dikte toenemen en ontstaat er vocht in de benen waardoor deze bruin kunnen gaan verkleuren (hemosiderine pigmentaties). Ook daar kan een open been van ontstaan. Daarbij is vocht in de benen vermoeiend. Probeer maar eens met een liter cola aan u benen te lopen. Al snel raakt u oververmoeid als u zoveel vocht mee moet dragen.

Oedeem en pitting
pittingOedeem en pittingEr kan eczeem ontstaan, bloedingen of infecties. Het laatste komt helaas regelmatig voor. Doordat de huid open is, is er een verhoogd risico dat de wond geïnfecteerd raakt. De wond gaat en kan daardoor niet sluiten. De pijn neemt toe, u ziet meer roodheid rondom de wond, het been wordt dikker en er komt meer vuil uit de wond. Laat dit direct weten aan uw behandelaar en u hoort van de behandelaar wat die er aan kan doen? Kleine bloedingen zijn niet zo erg. Als er grote bloeding plaats vindt laat dan het direct uw behandelaar weten. Hetzelfde geldt voor het eczeem dat kan goed worden behandeld er zijn verschillende zalven voor.

Ambulante compressie
We hebben in het voorgaande aangegeven dat een slechte bloedstroming kan zorgen voor een open been en vochtophoping. Drukverbanden kunnen hierbij belangrijk zijn omdat te verbeteren. Dat wordt genoemd ambulante compressie. (ambulant=lopen) Het drukverband werkt het beste als u veel loopt. U kunt dus zelf aan de behandeling meewerken door zoveel mogelijk te lopen.

Door het zwachtelen (aanleggen van het drukverband) wordt door het geven van druk de spierpomp ondersteund, waardoor het vocht weer terug wordt geperst in uw aderen. De bloedvoorziening neemt daardoor weer toe in het been en kan een open been misschien daardoor genezen. Ook kan het toegepast worden om te voorkomen dat het een open been wordt. Als het vocht is verdwenen en een eventuele wond is genezen, moet u nog wel geregeld steunkousen blijven dragen. Steunkousen zijn blijvend en noodzakelijk, omdat de oorzaak (het defect aan de aderen) niet kan worden opgelost.

Het aanleggen van een zwachtel moet plaats vinden door een behandelaar die daar ervaring mee heeft en regelmatig zwachtelt. Er bestaan verschillende soorten zwachtels. Stel u daar goed op de hoogte van. Voor het aanmeten van een elastische kous kunt u het beste een afspraak maken bij een bandagist (expert op het gebied van kousen) bij u in de buurt. Uw arts of verpleegkundige kan u daarover meer vertellen.
Hoe kun je een open been voorkomen?

Probeer zoveel mogelijk te bewegen met een elastische kous, dat kan bijvoorbeeld door te gaan lopen, zwemmen of fietsen en zorg dat je gewicht niet te groot wordt. Leg de benen zoveel mogelijk omhoog met een niet al te hoog kussen onder je benen en trek eenvoudige schoenen aan bij het lopen. Het helpt om de vochtophoping te voorkomen. Het kan een open been voorkomen maar als de kleppen van je been niet goed sluiten blijft de kans op een open been altijd aanwezig.

 

 

Neem contact op over deze publicatie